Το 2017, μέσα στο εμβληματικό κατάστημα της Nintendo στη Νέα Υόρκη, συνειδητοποίησα ότι πολλά από όσα βρίσκονταν πίσω από το γυαλί, τα είχα ήδη στο σπίτι μου.
Υπάρχουν στιγμές που μια απλή επίσκεψη σε ένα κατάστημα μπορεί να αλλάξει εντελώς την πορεία της ζωής σου. Για μένα, αυτή η στιγμή ήρθε το 2017, μέσα στο εμβληματικό κατάστημα της Nintendo στη Νέα Υόρκη. Δεν πήγα εκεί αναζητώντας κάτι συγκεκριμένο -ήμουν απλώς ένας ακόμα επισκέπτης της πόλης, με λίγο ελεύθερο χρόνο και μια παλιά αγάπη για τα βιντεοπαιχνίδια που ποτέ δεν με είχε εγκαταλείψει. Όμως, περιτριγυρισμένος από βιτρίνες με ιστορικά exhibits, ρετρό κονσόλες σε στημένες προθήκες και αντικείμενα που λειτουργούσαν σχεδόν σαν μνημεία μιας ολόκληρης βιομηχανίας, συνειδητοποίησα κάτι που με εξέπληξε πραγματικά: πολλά από αυτά τα «εκθέματα» τα είχα ήδη. Στο σπίτι μου, σε κούτες και ράφια, βρίσκονταν ήδη κομμάτια από την ίδια ιστορία που έβλεπα εκείνη τη μέρα τοποθετημένη με τόση φροντίδα πίσω από γυαλί.
Ήταν μια παράξενη αίσθηση. Δεν ένιωσα υπερηφάνεια για μια συλλογή που είχα χτίσει άθελά μου εδώ και χρόνια -ένιωσα ευθύνη. Αν ένα κατάστημα σε άλλη ήπειρο μπορούσε να αντιμετωπίζει αυτά τα αντικείμενα ως κομμάτι πολιτισμικής κληρονομιάς, γιατί κάτι αντίστοιχο να μην υπάρχει στην Ελλάδα; Από εκείνη τη μέρα, μια ιδέα άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά -μια ιδέα που, χρόνια αργότερα, θα γινόταν το πρώτο Video Games Museum της Ελλάδας.
Το υπόβαθρο πίσω από την ιδέα
Το υπόβαθρό μου στην τεχνολογία και τα βιντεοπαιχνίδια απλώνεται σε όλη μου την καριέρα. Είμαι ιδρυτής μιας επιτυχημένης εταιρείας web development και digital marketing, της imonline, και αυτή η εμπειρία αποδείχθηκε πολύτιμη όταν ήρθε η ώρα να μετατρέψω ένα προσωπικό πάθος σε οργανωμένο θεσμό. Το να χτίζεις μια επιχείρηση σε ψηφιακό περιβάλλον σε μαθαίνει κάτι πολύτιμο: ότι η καλή ιδέα από μόνη της δεν αρκεί ποτέ. Χρειάζεται δομή, χρειάζεται σχέδιο, και χρειάζεται κάποιος να είναι πρόθυμος να περάσει από το «θα ήταν ωραίο» στο «πώς ακριβώς θα γίνει αυτό».
Αυτή ακριβώς ήταν και η μεγαλύτερη πρόκληση των πρώτων χρόνων μετά τη Νέα Υόρκη: πώς μια συλλογή αγάπης μετατρέπεται σε κάτι βιώσιμο, με νόημα και διάρκεια, χωρίς να χάσει στη διαδικασία αυτό που την έκανε ξεχωριστή εξαρχής.
Από την ιδέα στο σχέδιο
Η ιδέα που γεννήθηκε το 2017 άρχισε να παίρνει συγκεκριμένη μορφή το 2022, όταν το μουσείο πέρασε από το στάδιο του οράματος σε αυτό του συγκεκριμένου επιχειρηματικού σχεδίου. Πέντε χρόνια μεσολάβησαν ανάμεσα στη στιγμή που γεννήθηκε η ιδέα και στη στιγμή που άρχισε να παίρνει πραγματική μορφή, και αυτό δεν ήταν καθυστέρηση -ήταν ωρίμανση. Χρειαζόταν χρόνος για να δω καθαρά τι ακριβώς ήθελα να χτίσω: όχι απλώς έναν χώρο έκθεσης παλιών κονσολών, αλλά έναν θεσμό με σοβαρότητα, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και πραγματική αποστολή.
Πίσω από αυτή τη μετάβαση βρέθηκαν μια ολοκληρωμένη επιχειρηματική στρατηγική, μια ανάλυση SWOT και η εξασφάλιση της απαραίτητης χρηματοδότησης -διαδικασίες που συχνά μένουν αόρατες πίσω από ένα εγχείρημα σαν κι αυτό, αλλά χωρίς τις οποίες τίποτα δεν θα μπορούσε να προχωρήσει. Έπρεπε να απαντήσουμε σε ερωτήματα που δεν έχουν καμία σχέση με τη νοσταλγία: ποιο είναι το βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας ενός τέτοιου χώρου, πώς διατηρείς μια συλλογή ηλεκτρονικών αντικειμένων μέσα στις κλιματικές συνθήκες της Κρήτης, ποιο κοινό θα φτάσει πραγματικά ως την πόρτα σου. Ήταν δουλειά που δεν φαίνεται σε καμία βιτρίνα, αλλά χωρίς αυτήν καμία βιτρίνα δεν θα υπήρχε καν.
Σήμερα το Video Games Museum λειτουργεί ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα το κέντρο του Ηρακλείου, στην Κρήτη, με επίσημη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας την 1η Ιανουαρίου 2025. Η επιλογή της μη κερδοσκοπικής μορφής δεν ήταν τυχαία: θέλαμε από την αρχή να είναι ξεκάθαρο ότι η προτεραιότητά μας είναι η διατήρηση και η εκπαίδευση, όχι η εμπορική εκμετάλλευση μιας συλλογής. Η αποστολή μας ξεπερνά κατά πολύ την απλή διατήρηση σπάνιων αντικειμένων: στόχος μας είναι να εκπαιδεύσουμε και να εμπλέξουμε ενεργά το κοινό γύρω από την πολιτισμική και τεχνολογική σημασία των βιντεοπαιχνιδιών.
Η συλλογή και η πρώτη έκθεση
Η συλλογή μας περιλαμβάνει πάνω από 300 κονσόλες, χιλιάδες φυσικά παιχνίδια και πλήθος σπάνιων αντικειμένων -κομμάτια που, στην πλειονότητά τους, ξεκίνησαν ως προσωπική μου συλλογή πολύ πριν ακόμα σκεφτώ να τα μοιραστώ με το κοινό. Κάθε αντικείμενο κουβαλάει τη δική του μικρή ιστορία: πότε το αγόρασα, από πού προήλθε, πόσες ώρες πέρασα προσπαθώντας να το επαναφέρω σε λειτουργία. Δεν είναι υπερβολή να πω ότι πολλά από αυτά τα γνωρίζω καλύτερα από κάποια προσωπικά μου αντικείμενα.
Η πρώτη μας προσωρινή έκθεση, με τίτλο «Choose Your Weapon», παρουσιάζει την εξέλιξη των χειριστηρίων βιντεοπαιχνιδιών -από το ιστορικό Magnavox Odyssey μέχρι το σύγχρονο DualSense Edge της Sony. Είναι μια έκθεση που διάλεξα επίτηδες ως πρώτη παρουσίαση, γιατί το χειριστήριο είναι ίσως το πιο προσωπικό αντικείμενο επαφής ενός παίκτη με ένα παιχνίδι· κάθε γενιά κονσόλας κουβαλάει τη δική της αίσθηση στα χέρια, και θέλαμε οι επισκέπτες να νιώσουν κυριολεκτικά αυτή την εξέλιξη, όχι απλώς να τη διαβάσουν σε μια ετικέτα δίπλα σε μια προθήκη.
Το ταξίδι από τη Νέα Υόρκη του 2017 μέχρι το άνοιγμα των πορτών μας στο Ηράκλειο ήταν μακρύ, γεμάτο απρόβλεπτες δυσκολίες και αναθεωρήσεις σχεδίου, αλλά νομίζω πως άξιζε κάθε βήμα του. Στα επόμενα άρθρα αυτής της σειράς θα μοιραστώ γιατί πιστεύω ότι τα βιντεοπαιχνίδια χρειάζονται τα δικά τους μουσεία, ποιες προκλήσεις κρύβει η διατήρησή τους, και πώς φαντάζομαι το μέλλον αυτού του χώρου.
